Bilanço ve Gelir Tablosu, bir işletmenin finansal durumunu ve performansını değerlendirmek için kullanılan iki temel finansal tablodur. İkisi birbirinden farklı bilgileri sunar, ama birlikte değerlendirilince işletmenin genel sağlığı hakkında net bir fikir verir.

Bilanço, bir firmanın belirli tarihlerdeki aktif pasif dengesini gösteren temel finansal tablolardan biridir. Literatürde kısaca ‘bir işletmenin anlık görüntüsü’ şeklinde de ifade edilmektedir.

Aktif pasif dengesi üzerine hazırlanan Bilanço, statik bir yapıya sahiptir.

Aktif taraf dönen varlıklar ve duran varlıklardan oluşmaktadır. Pasif taraf ise kısa vadeli yabancı kaynaklar, uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklardan (özsermaye) oluşmaktadır.

Bilanço, şirketin varlıklarını, yükümlülüklerini ve özkaynaklarını listeler (Aktif=Pasif) ve bu üç öğenin dengede olması gerekir.

Bu denge, muhasebenin temel prensibi olan “Varlıklar = Yükümlülükler (Borçlar) + Özkaynaklar” denklemiyle ifade edilir.

Bilanço üç ana bölümden oluşur:

1. Varlıklar: Şirketin sahip olduğu tüm değerleri ifade eder. Varlıklar genellikle likidite sırasına göre sınıflandırılır ve iki ana kategoriye ayrılır:
   • Dönen Varlıklar: Nakit, alacaklar, stoklar gibi kısa vadede nakde çevrilebilecek varlıklar.
   • Duran Varlıklar: Binalar, makineler, ekipmanlar gibi uzun vadede kullanılacak varlıklar.
2. Yükümlülükler: Şirketin borçlarını ve gelecekte ödemesi gereken diğer yükümlülüklerini ifade eder. Yükümlülükler de iki ana kategoriye ayrılır:
   • Kısa Vadeli Yükümlülükler: Bir yıl içinde ödenmesi gereken borçlar ve yükümlülükler.
   • Uzun Vadeli Yükümlülükler: Bir yıldan daha uzun sürede ödenmesi planlanan borçlar ve yükümlülükler.
3. Özkaynaklar: Şirketin sahiplerinin şirketteki toplam sermaye payını ifade eder. Özkaynaklar genellikle aşağıdaki kalemleri içerir:
   • Ödenmiş Sermaye: Şirketin hissedarları tarafından yatırılan sermaye.
   • Kar Yedekleri: Şirketin geçmiş yıllarda elde ettiği ve dağıtılmamış karlar.

Bilanço, yatırımcılar ve analistler için şirketin finansal sağlığını değerlendirmede önemli bir araçtır. Şirketin varlıkları, finansal gücünü ve büyüme potansiyelini yansıtırken, yükümlülükler şirketin borçluluk düzeyini ve finansal risklerini gösterir. Özkaynaklar ise şirketin sahiplerinin şirkete yaptığı yatırımları ve şirketin büyüme kapasitesini temsil eder.

Bilanço, ayrıca şirketin likiditesini, finansal istikrarını ve genel performansını değerlendirmek için diğer finansal analizlerle birlikte kullanılır.

Gelir Tablosu, bir işletmenin belirli bir dönem içindeki gelirlerini, giderlerini ve kâr ya da zararını gösteren finansal tablodur. İngilizcede “income statement” ya da “profit and loss statement (P&L)” olarak bilinir.

Gelir Tablosunun Amacı:

• İşletmenin kârlı mı yoksa zararda mı olduğunu belirlemek
• Finansal performansı analiz etmek
• Yatırımcılar, yöneticiler ve kredi verenler gibi paydaşlara bilgi sunmak

Gelir Tablosu Temel Bileşenleri:

1. Hasılat (Gelir): Satışlardan elde edilen toplam gelir
2. Satışların Maliyeti (COGS): Satılan ürünlerin ya da hizmetlerin maliyeti
3. Brüt Kâr: Gelir – Satışların maliyeti
4. Faaliyet Giderleri: Pazarlama, yönetim, Ar-Ge vb. giderler
5. Faaliyet Kârı (EBIT): Brüt kâr – Faaliyet giderleri
6. Finansal Giderler ve Gelirler: Faiz giderleri, yatırım gelirleri vb.
7. Vergi Öncesi Kâr
8. Vergiler
9. Net Kâr (Dönem Kârı): Sonuçta elde kalan kâr ya da zarar

Bilanço ve Gelir Tablosu İkisi birlikte okunduğunda hem “ne kadar kazandık” (gelir tablosu) hem de “neye sahibiz, ne kadar borçluyuz” (bilanço) sorularına yanıt verir.