Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı, şirketlerin sermayelerini artırmak için başvurdukları iki farklı yöntemdir. Borsa ve yatırım dünyasında önemli yer tutarlar.
Bedelli Sermaye Artırımı
Şirketin mevcut ortaklarından, sermaye artırımına katılmaları için nakit ödeme talep ettiği bir yöntemdir.
Nasıl çalışır?
- Şirket, yeni hisse senetleri ihraç eder.
- Ortaklara, sahip oldukları hisse oranında rüçhan hakkı (ön alım hakkı) tanınır.
- Ortaklar bu haklarını kullanarak belirli bir fiyat üzerinden yeni payları alabilirler.
- Şirket bu yolla nakit girişine ulaşır ve sermayesini artırır.
Amaç: Finansman ihtiyacını karşılamak, yatırımlar yapmak, borç ödemek gibi nedenlerle nakit toplamaktır.
Yatırımcı açısından:
- Hissedarlar, rüçhan haklarını kullanmazlarsa, sahip oldukları şirket payı (oranı) düşer (seyrelme olur).
- Hisse fiyatı, teorik olarak rüçhan hakkı kullanımı sonrası düşer (örneğin: bedelli oranı yüksekse fiyat daha da düşebilir).
Bedelsiz Sermaye Artırımı
Şirketin iç kaynaklarını (kar yedekleri, yeniden değerleme farkları, vs.) kullanarak gerçekleştirdiği sermaye artışıdır. Yatırımcıdan nakit talep edilmez.
Nasıl çalışır?
- Şirketin özkaynaklarından alınan kaynaklarla yeni paylar yaratılır.
- Mevcut hissedarlara, sahip oldukları pay oranında ücretsiz yeni hisseler verilir.
Amaç: Şirketin bilançosunu daha güçlü göstermek, işlem hacmini artırmak, hisseyi daha cazip hale getirmek gibi nedenlerle yapılır.
Yatırımcı açısından:
- Hisse sayısı artar ama şirketin toplam değeri değişmediği için hisse fiyatı bölünür (örneğin 1’e 1 bedelsizde fiyat yarıya düşer, hisse sayısı ikiye katlanır).
- Yatırımcı toplam değerde kayıp yaşamaz; sadece nominal bir bölünme yaşanır.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Bedelli Sermaye Artırımı | Bedelsiz Sermaye Artırımı |
| Nakit Girişi | Vardır | Yoktur |
| Hisse Sayısı | Artar | Artar |
| Hisse Fiyatı | Düşebilir | Bölünür |
| Amaç | Finansman sağlamak | Özkaynakları dağıtmak |
| Yatırımcıdan Nakit | İstenir | İstenmez |
